maretak-m.jpg

In de hoogstamfruitbomen en populieren in en nabij ons gehucht kom je ze veel tegen.

Mensen van boven Sittard denken vaak dat het eksternesten zijn. Maar  onze hoofdmeester van klas zes legt uit dat deze struik een parasiet is. 

Het zijn de vogels die er voor zorgen dat de Maretak overal in Zuid – Limburg blijft bestaan. Zij eten n.l. de witte bessen en wanneer zij later de zaden op een boomtak uitpoepen ‘zaaien’ ze als het ware een nieuwe struik. maretak2.jpg

Omdat de zaadjes zo kleverig zijn hechten ze gemakkelijk aan een tak en een plakkerige veertjes aan je poepgaatje is ook niet alles. Ook doormiddel van de snavel wordt er gezaaid. De vogel veegt zijn snavel over de tak schoon om van het plakkerig spul af te komen.

De Maretak blijft in tegenstelling tot veel andere struiken het hele jaar groen. Dit wordt gezien als een teken van vruchtbaarheid.

Benieuwd naar die vruchtbaarheid duik ik in de Winkeler Prins  encyclopedie. 

In het Engels noemen ze de struik ’Mistletoe’ dat heeft te maken met ’mistel’ wat zowel naar mest als naar kleverig verwijst. Dat de Maretak vooral in Zuid -Limburg, België, Luxemburg en Frankrijk voor komt heeft te maken met de kalkrijke grond.

De boeren in ons gehucht zijn niet kapot van deze profiteur, hij leeft immers van het vruchtensap van de bomen. Met regelmaat wordt de bol met ladder en sikkel onthoofd om vervolgens op de mesthoop te belanden.

De boer realiseert zich niet dat hij indirect mee werkt aan de nieuwe kringloop. Immers waar zijn er meer vogels te vinden dan in de omgeving van een mesthoop. 

Uit het geschiedenisboek weet ik waarom deze groene tak nooit bij ons thuis in kerststukjes verwerkt wordt. 

De struik wordt door ons katholieken gezien als heidens, en de  heidenen dichten aan de struik allerlei magische krachten toe. De struik zou naast vruchtbaarheid, ziekten genezen, heksen weg jagen en geluk brengen. 

Op de korstte en langste dag van het jaar werd hij boven de deur van het woonhuis gehangen om het kwaad te weren.

Dit laatste doen wij ook, maar dan met gewijde palmtakken en die moeten ook wel vruchtbaar zijn gelet op ons gezin met tien kinderen.

Het kussen onder de Maretak stamt af van de Kelten. Zij legden onder een Mare struik de wapens neer en sloten voor even vrede met de vijand. 

Verliefden mochten elkaar onder de maretak eveneens kussen, maar na iedere kus moest de vriend een witte bes van de struik plukken en weggooien, dat was weer voer voor de vogels. Zodra de bessen op waren was het gedaan met zoenen. 

Ook ruziënde echtparen konden door elkaar onder de tak bij de deur te kussen het weer bijleggen. 

Bij een ruzie afgelopen voorjaar tussen Moeder en Vader ging dit fout. Moeke ging naar buiten via het keukenraam. Echter na een tijdje kwam zij via de keukendeur weer naar binnen en herstelde zich de vrede. 

Boven de deur hing immers een gezegende palmtak.    

Advertenties