brandenburger-tor.jpg Op de voorgrond zittend in auto van links naar rechts: President Kennedy, VS. Willie Brandt, burgemeester van Berlijn, Adenhouwer, eerste bondskanselier van het naoorlogse West-Duitsland.
Op de achtergrond de Berlijnse muur. De Tor lag toen in de voormalige DDR en was voor het vrije westen niet toegankelijk. Deze foto werd gemaakt 17 juli 1963, ik was toen 16 jaar.

Kennedy sprak toen voor het Rathaus Schoneberg het volk toe met de legendarische woorden: “Ich bin ein Berliner”.

Vanmorgen om 10.00 uur vanaf de Stralouwer Allee 17 a nabij de wijk Treptower waar mijn zoon Doeko en zijn vrouw Stella in een flat na twee en een half jaar nog een dag wonen met de metro naar Unter den Linden.
Hier begint mijn wandeling.

Staande onder de Branderburger Tor trekt de geschiedenis van de stad aan me voorbij. Vorsten, staatslieden, militairen, demonstranten en touristen: allen zijn wel of niet gescheiden door de muur bij de poort geweest. Zo ook ik menigmaal, maar wel in vrijheid.

Het beeld met vredesgodin Quadriga staande in haar strijdwagen voort getrokken door drie paarden verheft zich 6 meter boven de poort.

Vreemd genoeg is zij in de geschiedenis van de stad het middelpunt geweest van veel oorlogsgeweld. Waarschijnlijk had zij zoveel uitstraling dat haar het lot van een bom bespaard is gebleven.

Lopend over de Unter der Linden passeer ik de Franse, Amerikaanse en Russische ambassades. Allen werden tijdens de Tweede Wereldoorlog verwoest en zijn op de Russiche ambassade na, pas na de val van de muur herbouwd.

De Linden aan beide kanten van de laan zijn ter gelegenheid van het naderend Kerstfeest opgetuigd met lichtslangen hetgeen in de avond een feoriek schouwspel biedt. unter-di-linden.jpg

De gebouwen langs Unter der Linden zijn in harmonie een mengeling geworden van historie en moderne architectuur zonder elkaar geweld aan te doen.

De winkels en hotels zijn chic, dit geldt ook voor de prijzen. Toch kan ik het niet na laten in de lobby van hotel Adlon Berlin een kop koffie te drinken. hotel_adlon_berlin.jpg

In een periode van 10 jaar heb ik Berlijn als grootste bouwput van Europa in rap tempo zien veranderen, het meest indrukwekkend vond ik de bouwwerkzaamheden bij de Postdamer Platz.
Maar men is nog steeds niet uitgebouwd.

Nabij het Adlon hotel bezoek ik het Holocaust- Denkmal. Het monument opgeleverd in 2005 bestaat uit donkere grijze zuilen met variabele hoogte ( tot 2 meter). De zuilen staan symbool voor de zes miljoen joden die omkwamen. gedenk-monument.jpg

Kinderen spelen er tussendoor verstoppertje. De een zal zeggen schande. Ik zie het als hoop op een ongecompliceerde jeugd.

Kijken, kijken en vooral niet kopen is mijn slogan in deze winkellaan. Ik vergaap me samen met vele anderen aan de duurste personen auto’s ter wereld.

Echter ook de kerstgroepen met stal in de etalages roepen in prijs meer het Hilton hotel op dan de stal in het veld, even buiten Bethlehem.

Voor Bethlehem moet je in de wijken Kreuzberg of Neukolln zijn. In deze laatste wijk is zelfs school bewaking ingesteld.

Aan de linkerzijde passeer ik het Deutsches Historisches Museum. 800px-deutsches_historisches_museum_vom_dom_04_04.jpg

Dit museum ging in 2003 weer open en biedt ruim 1000 jaar Duitse geschiedenis. In januari 2007 heb ik hier een dag door gebracht, zeker het bezoeken waard. Het is het oudste gebouw van Berlijn genaamd Zeughaus daterend uit 1706.

Iets verder op ligt rechts de Staatsoper Unter den Linden. In januari waren de restauratie werkzaamheden nog in volle gang. Nu ligt dit neoklassieke bouwerk uit 1741 er weer herboren bij.

De voorgevel van de Humboldt- Universiteit ( 1890) om de hoek ligt verscholen achter een posant groot reclame doek van een of andere auto fabrikant. De restauratie is in volle gang.

Overigens valt me op dat ter afscherming overal waar restauratie plaats vindt enorme doeken met slanke dames in schaarse lingerie je toe schreeuwen en de stijgers met bouwvakkers verbergen.

Voor de gemeente Berlijn zijn deze reclame doeken een belangrijke bron van inkomsten voor de restauratie. Immers 600 vierkante meterdoek levert € 205.000 op.
Voorwaarden is wel dat de restauratieplek centraal gelegen moet zijn en dat er dagelijks veel bezoekers aan voorbij trekken.

Aangezien Berlijn nog genoeg cultuurmonumenten heeft te restaureren is deze tijdelijke reclame een welkomme bron van inkomsten en oogt het ook mooier dan die groene afdekdoeken.

Op de Bebelplatz kan ik het niet na laten het ondergronds monument met de lege boekenkasten door het glas nog een maal te bekijken. Juist die leegte tussen de planken stralen zoveel symboliek uit. buecherverbrennung_denkmal_bebelplatz_berlin.jpg

Op dit plein vond in mei 1933 de beruchte boekenverbranding door de nazi’s plaats. Het monument maakt je door zijn eenvoud stil.

Voorbij het plein verandert de stad in een Alpendorp. Hier begint de Weinachtsmarkt. weinachtsmarkt.jpg Honderden houten verlichte minie Alpenhuisjes verscholen tussen dennenbomen tonen er hun koopwaar.

Opvallend is het aantal eet- en drinkgelegenheden. De aangelegde ijsbaan in het midden is vooral vertier voor kinderen.

Gluwein, pullen bier en braadworsten in alle soorten en maten gaan om 11.00 uur als broodjes over de toonbank. Ik moet er op dit tijdstip niet aan denken zo’n vette hap te nemen.

Een schouwspel is het wel, dit geldt voor de aangeboden koopwaar maar ook voor het passerend publiek, dat ik gezeten achter een kop gluwein bekijk.

Ook hier komen Maria-Magdalena’s voor, een zigeunerin met hoofddoek en zogend kind aan de borst weet mij als Hollander er vlekkeloos uit te plukken voor € 1.

Inmiddels is het 13.00 uur, tijd om verder te gaan.

De St- Hedwigskathedrale, de zetel van het aartsbisdom Berlijn uit 1740, houd ik voor gezien. Immers ook deze kerk heb in januari al bewonderd.

Aan de overkant van de rivier De Spree begint de volgende Kerstmarkt, nu gecombineerd met een kermis.

“Stille Nacht, Heilige Nacht”, gaan hier samen zij aan zij met “Dans tich mit mir in de morgen”.

Het reuzenrad met verrassende verlichting en de ketting carroucel maken duidelijk dat het geen stille nacht zal worden.

Op weg naar Alexanderplatz met zijn imposante Berliner Fernsehturm (365 meter hoog en daarmee het hoogste gebouw van de stad) die je uit alle hoeken van Berlijn kunt zien straalt nog de grootsheid uit van de voormalige DDR.

De toren gebouwd tussen 1965 – 1969 moest de ” hoofdstad” Oost- Berlijn uit dragen. Nog steeds draagt die toren iets uit, voor mij vooral als kompas. berlijn-2005-010.jpg

Even twijfel ik of ik het draaiend restaurant tegen betaling zal bezoeken, immers je kijkt 40 km ver in de omtrek en de heldere lucht vandaag vormt geen belemmering. Echter die dure kop koffie nekt me.

Het Alex-plein zoals de Berlijners dit liefkozend noemen is bij lange na nog niet het vroegere hart van de stad weet een 75 jarige man mij te vertellen. Ik geloof hem, want hij heeft er als kind gespeeld.

Wel wordt er hard gewerkt, de inmiddels uitgeklede voormalige regeringsgebouwen van de DDR krijgen een face-lift. Het drilgeluid van de boren knalt dan ook om je oren.

Gezeten in het gelijk namige Berliner Rathaus restaurant met uitzicht op het rode stenen stadhuis gebouwd in 1861 gebruik ik in een uitgeholde roggebrood bol een kop goulaschsoep.

Zeer smaakvol en origineel.

Lopend over de Stralauwer Strasse passeer ik de Nederlandse ambassade. nederlandse-ambassade-berlijn.jpg Een mooi bouwwerk.
Echter ook hier weer meters doek reclame gesponserd door het Nederlands bedrijfsleven.

Waarom geen kunst tulpen verlicht met ledlichtjes van Phillips op de voorgrond die in de avond van kleur veranderen?

Zodra de Stralauwer Strasse overgaat in de Spandauwer Strasse voel en zie ik dat ik het oude Oost- Berlijn nader.

De flatgebouwen worden steeds grouwer. Niet dat hier geen bouwactiviteiten plaats vinden, maar duidelijk is dat het centrum prioriteit heeft gehad sinds de val van de muur.

Zo zijn en worden de voormalige pakhuizen gelegen aan De Spree in hun oorspronkelijke bouw gerestaureerd. De muziekzender MTV is er gehuisvest en vele panden hebben een kantoor, restaurant of cultuur functie gekregen.

Aan de overkant wordt een monumentaal cultuur centrum gebouwd. Ja alles gaat hier in overtreffende trap.

Sanitaire gelegenheden zijn er niet in deze Strasse. Echter een aantal ruwe granieten zuilen die een kunstwerk moeten voorstellen geven mij rugdekking en weer lucht.

Dit laatste heb ik ook wel nodig, want ik nader het grootste over gebleven stuk muur van ongeveer 1 km. de-muur.jpg
In de nacht van 12 augustus 1961 werd met de bouw begonnen. Voor de inwoners van Berlijn moet dit de meest traumatische gebeurtenis geweest zijn. Hele families werden door beton 30 jaar van elkaar gescheiden en meer dan 100 mensen verloren tijdens een vluchtpoging het leven.

Ik realiseer me dat mensen tot op de dag van vandaag hier weinig of niets van geleerd hebben. In het Midden- Oosten herhaald zich de geschiedenis vanuit het Westen.

Langs de muur wandel je niet. Langs deze muur slenter ik. Dit betonnen doek met zijn graffiti bewonder ik element voor element. Teksten en beschilderingen wisselen elkaar af. De kleuren zijn verbleekt onder de voortgang der jaren.

Als ik aan het einde kom haal ik opgelucht adem, wat een vrijheid heb ik altijd gekend.

Spandauwer Strasse gaat over in Stralouwer Allee. In de verte zie ik op het torenhoge kantoor gebouw in blauw de lichten van de Allianz branden. Vlakbij is mijn thuis haven voor de laatste nacht. Immers Doeko en Stella kijken vanuit hun woonkamer hier op uit.

Wel realiseer ik me, dit is nog 5 km lopen, dus tijd om hun wonen te evalueren.

Het flatgebouw ziet er uit als een robuust in het vierkant gebouwde bunker van zes hoog. Er is een centrale toegangspoort naar een mistroostig binnenhof. De ijzeren toegangspoorten knallen in de nacht met veel lawaai dicht.

Het wonen echter dit zonder lift op 5 hoog is geriefelijk. Dit voorrecht was vroeger voorbehouden aan partij ambtenaren van de DDR. Ook de huur is er naar Nederlandse maatstaven beduidend goedkoper.

Nee, aan ruimte, huurprijs en woongenot heeft het hen niet ontbroken. Dat deze wijk wel om renovatie vraagt mag duidelijk zijn. Echter Berlijn vraagt om geduld.

Aangekomen op mijn eindbestemming kan ik het niet na laten het aanstekelijk ontbijt cafe open vanaf 0.2.30 uur nog even aan te doen. Het ligt even voorbij hun woning op de hoek en tijdens mijn bezoeken ben ik er nog nooit binnen geweest.

Van buitenaf heeft het iets weg van de Wallen in Amsterdam. Blauwe en rode TL-verlichting markeren schuin voor de ramen de vensters. Binnen is het een orgie van posters. Dit langs wanden en plavond. Het lijkt wel ” Loesje” maar dan anders en minder gestructureerd.

Het tato gehalte onder de mannen ligt erg hoog. Vrouwen kom ik behalve de bediening niet tegen.
Toch geniet ik van dit cafe met zijn eigen uitstraling ook al wissel ik met niemand een woord.

Samen ga ik met een uitgeblust verhuisstel met taxi naar een eethuis om daar Berlijn afsluiten.

Nou ja afsluiten is te veel gezegd. De mensen achter Loesje blijven je als Sinterklaas ook in de nacht bij thuiskomst nog verrassen.

De volgende ochtend verlaten we in stromende regen om 0.7.15 uur Berlijn. Stella met de trein, Doeko en ik met boedelbak. Gebroken arriveer ik om 22.00 uur op mijn thuis haven, toch had ik mijn wandeling en alles er om heen niet willen missen.

Afscheid nemen van een thuis, warm logeeradres en plek waar je graag gewoond hebt betekent ook een beetje dood gaan.

Echter in Nijmegen wacht jullie hergeboorte, maak er samen iets moois van.

De chauffeur.

Advertenties