St-Pietersbasiliek

St-Pietersbasiliek

Kerstreisverslag MMVIII

Op witte donderdag tijdens de voetwassing in de Rooms katholieke kerk vertrekken onder luid kabaal in mijn kinderjaren de klokken naar Rome om daar de kleurrijke paaseieren op te halen.

De klokken blijven vanaf die dag zwijgen tot Paaszondag.

Na 2 uur  vliegen- net als met Transavia vanuit Rotterdam- worden de eieren op Paaszondag  door de klokken over heel katholiek Nederland in de tuinen  gedropt.

Ja zelfs klokken waren in die tijd selectief. Paashazen bedeelden de rest van het volk.

De eieren vind ik op de gekste plekken en soms haal ik een verdwaald ei in mei al bloedend op mijn armpjes nog uit een doornhaag terwijl Pasen toch allang gepasseerd is.

Niet het oog maar mijn neus is dan de indicator.

Rome ligt in mijn kind – en jeugdbeleving mijlenver.

Er wordt gezegd dat vele wegen naar Rome leiden.

terug denkend aan de Karwendelhuttentocht in juni

terug denkend aan de Karwendelhuttentocht in juni

Klopt als een bus, maar met een bus duurt een dag en een nacht, dus kiezen wij voor 2 uur vliegen, niet vermoedend dat onze groep in Rome 84.798 voetstappen gaat verzetten.

Je zou dit maar met opgezette voeten vanuit een bus moeten doen.

MAANDAG,22 DECEMBER

Aankomend op  luchthaven Leonardo da Vinci, beter bekend als Fiumicino,wordt onze groep, 24 personen, verwelkomd door een charmante dame Gerda geheten, een mix van Hollandse nuchterheid en Italiaans temperament. 

rome-reis-22-27-12-2008-327 Zij zal samen met haar monumentale bonte bedrukte Rome paraplu als baken onze gids zijn gedurende zes dagen en deze individuen tot een redelijk warm geheel weten te smeden. Ga mee met Gerda, ik beschrijf de lardering .

Onze gids laat er geen gras over groeien.

Op weg naar ons hotel Sunrise gelegen aan de Via Cilento 3, 00141 te Rome in het Noord- Oosten worden wij overspoeld met informatie.

rome-reis-22-27-12-2008-0282

De  rondweg om de stad is ongeveer 76 km, het verkeer druk en chaotisch, en de scooter het snelste vervoermiddel.

Hierna volgt uitleg over ons hotel, de excursies, afgewisseld met actulele informatie die we onderweg tegen komen.

Voor vanmiddag staat om 14.30 uur een bezoek aan de Sint-Pietersbasiliek gepland.

De communicatie van Gerda naar de groep zal via een zendertje met oordopje verlopen.

Niemand hoeft als kuikentje rondom moeder gans te staan, wel zo prettig.

Nadat we ons tijdelijk verblijf ingericht hebben, krijgen we onder het genot van prosecco, fris, olijven, chips, brood en pinda’s uitleg over het programma, de bus, metro en het zendertje.

De grootste nonverbale zender en ontvanger is de paraplu van Gerda, die staat boven de grond meestal open en in de metro op half gesloten.

Over vervoer, maaltijden, toegangsbewijzen en bezoektijden  hoeven we ons niet druk te maken.

Alles is geregeld en uitgezocht tegen een eerste inleg van €100 p.p, wel zo prettig.

Het lijkt simpel, maar juist rondom Kerst wijken vervoersschema’s, kerktoegangen, musea’s en eetgelegenheden af van hun gebruikelijke openings tijden.

Na afdaling van een reeks van trappen vertrekken wij onder een stralende zon bij een temperatuur van 15C  in nabijheid van ons hotel met bus 60 of 90 naar het centraal station en van hieruit met bus 64 naar het Vaticaan.

rome-reis-22-27-12-2008-008Deze Deze kleinste mini zelfstandige staat ter wereld is 44 ha groot en beslaat 65 voetbalvelden, een eigen elftal heeft men niet.

De muren er om heen zijn 2.6 km lang. Daarnaast liggen binnen de stad Rome nog drie basilieken en een aantal buitenverblijven die tot het grondgebied van het staatje behoren.

Vaticaanstaat bestaat vanaf 1929, het telt ongeveer 950 inwoners en er werken ongeveer 3000 leken. In februari 2009 wordt dit 80 jarig bestaan tussen Italie en Vaticaanstaat gevierd. 

De landstaal is Latijn, de voertaal Italiaans.

Het Vaticaan heeft een eigen € munt die veelal als verzamel object wordt verhandeld. Dit geldt ook voor de eigen postzegels.

Onderschat niet de diplomatieke betrekkingen van dit staatje met andere landen. Wereldwijd heeft geen enkele godsdienst zoveel diplomatie.

Het voelt als een schoolreisje.

Veel heb ik er over gehoord vanaf mijn kindjaren, gelezen vanaf mijn puberteit en erbij betrokken als jong volwassen bij mijn intrede in de kloosterorde der Karmelieten waarvan de Generaal wereldwijd, jullie raden het al in Rome zetelt.

Echter tussen horen, zien en beleven zit een groot verschil.

Alles vanuit mijn jeugd verdwijnt als sneeuw voor de zon.

De R.Kerk heeft er in de loop van de geschiedenis een lux touristisch handelscentrum met markthallen van gemaakt.

Op mijn website www.jopinxt.nl  heb ik op 26.08.2007 een fictief verhaal geschreven Droompaus genoemd. Het Vaticaan zal over de inhoud wellicht anders denken.

Wel ga ik toetsen of de inhoud van mijn verhaal in combinatie met de gebouwen met de werkelijkheid overeenkomt.

Tijdens de busreis worden voorzichtig de eerste contacten gelegd, immers wij zijn lotgenoten voor zes dagen.

Uit Duitland geschonken

Uit Duitland geschonken

De kerstboom op het Sint Pieterplein dit jaar geschonken door Der Landeshauptman von Niederosterreich, Dr. Erwin Proll aan Benedictus XVI is ons vertrek – en verzamelpunt.

Naast de boom is men druk maar afgeschermd met het opbouwen van de kerststal. Het lijkt wel kerstavond bij ons thuis met geheime pakjes.

De zuilengalerijen ontworpen

zuilen galerij

zuilen galerij

door architect Bernini omarmt het plein waardoor het iets beslotens heeft. Vier zuilen staan symetrisch achter elkaar.

Bekijk je de zuilen vanaf een centraal ingelegde cirkel op het plein dan lijkt het of je maar een zuilengalerij ziet.

Op het plein ligt ook een vierkante tegel als gedenkteken waar de mislukte moordaanslag op Johannes Paulus II plaats vond.

de bovenste drie ruimtes zijn waaronder twee de werkvertrekken van de paus, een is als huiskapel ingericht.

de bovenste drie ruimtes, waaronder twee, de werkvertrekken van de paus, de derde is zijn huiskapel.

 Aan de rechterkant van het plein bevindt zich het apostolisch paleis met uiterst rechts op de bovenste verdieping de drie werkvertrekken van de paus.

Een van de ruimtes  is ingericht als huiskapel. Ik vraag me af waar zijn w.c. ligt?

Deze vraag had ik als kind al, dit zowel bij koningin Juliana als paus Pius XII. Vaak dacht ik die twee hoeven nooit te poepen en laten geen winden. Inmiddels weet ik  wel beter en onder een toog kan de lucht lang blijven hangen is mijn eigen ervaring.

In ieder geval is de paus thuis want de t.l. verlichting van Philips brand.

De Sint-Pieter is de grootste basiliek ter wereld. In 1506 werd met bouw begonnen en op 18 november 1626, 120 jaar later werd de basiliek ingewijd.

heilige- deur sint Pieter

heilige- deur sint Pieter

Links van de ingang van de kerk bevindt zich de bronzen Heilige Deur die eens in de 25  jaar  door de paus wordt geopend en weer wordt gesloten tijdens het z.g. Heilig Jaar.

De laatste keer was in het Jubeljaar 2000. 

Of  Benedictus 2025 haalt betwijfel ik, maar dit geldt ook voor mij als bourgondisch mens, immers ik zou dan 87 zijn. Bovendien heb ik alleen maar houten deuren.

Maar niet geleefd vind ik de grootste doodzonde.

Bovendien komt er een tijd dat het goed is de deur achter je te sluiten. Genoeg is genoeg.

Rome kent nog drie andere hoofdbasilieken met een bronzen deur te weten de Paulusbasiliek buiten de muren, de Sint- Jan van Latheranen en Maria de Meerdere. Ook  die deuren worden in het Heilig Jaar door de paus geopend en gesloten.

Binnen komen in de Sint-Pieter is overweldigend. Wil je alles goed bekijken dan heb je weken nodig.

Helaas is het niet mogelijk in verband met de voorbereiding van het kerstfeest overal te komen.

pieta-michelangelo

pieta-michelangelo

Rechts van de ingang bevindt zich de Pieta, ontworpen door Michelangelo in 1499. Het beeld ken ik vanaf  foto’s uit mijn jeugd, veelal afgedrukt op het dodenprentje van een overleden persoon.

Hij is de ontwerper van de kerk al hebben er tal van archictecten en kunstenaars tijdens 120 jaar aan gewerkt.

De Pieta is van ongekende schoonheid.  Deze man was een groot kunstenaar.

Het hoofdgebouw van de kerk is 187 m lang. De koepel 132 meter hoog en via 320 treden te beklimmen voor € 6.

Vanaf het dak heb je al hijgend een prachtig uitzicht over de stad. Uit de opbrengsten van de koepel wordt het personeel van de kerk betaald.

zuilen Sint-Pieter

zuilen Sint-Pieter

Het massieve baldakijn boven het altaar meet 20 meter hoog.

De mens Jo, 1.74 m lang voelt zich lilieputter.
Het bronzen beeld van Petrus uit de 13e-eeuw kunnen we niet bezoeken in verband met de kerstvoorbereiding.
heilige-geest in gedaante van duif. Ook toen men goochelen.

heilige-geest in gedaante van duif met prachtige lichtinval. Maria werd door deze duif bevrucht. Ook toen kon men al goochelen.

 

De rechtervoet van Petrus is door het kussen en wrijven van miljoenen pelgrims in de loop der eeuwen bijna geamputeerd.

Paus Johannes-XXIII

Graf Paus Johannes-XXIII

Voor in de kerk ligt- na zijn zaligverklaring in 2001- achter glas het lichaam opgebaard van paus Johannes XXIII.

Aan deze paus bewaar ik goede herinneringen. Immers hij was het die de kerkhervorming in gang zette via het tweede Vaticaansconcilie.

Helaas duurde zijn pontificaat slechts 5 jaar en draaide zijn opvolger, die nota bene het concilie II in opdracht van Johannes had voorbereid later als paus Paulus VI nagenoeg alle vernieuwingen terug.

In de Sint Jacobskapel steek ik een waxine lichtje aan, beloofd aan een zieke vriend. De achternaam van de apostel De Meerdere betekent vertaalt Santiago.

Deze zieke vriend liep een groot deel van deze pelgrimstocht voor zijn inmiddels overleden 37 jarige dochter Nicole. Ja een moment om stil te staan.

rome-reis-22-27-12-2008-3211Bij Bijkomend van alle indrukken en hongerig, eten Marijke en ik een broodje warme parmaham met gesmolten kaas gezeten op een eeuwen oude pilaar. Ik vraag me af hoeveel mensen ons zijn voorgegaan?

Hierna gebruiken we in de nabijheid van het plein een glas witte wijn op het terras. Peter en Ans zijn hier ook en al pratend leren we elkaar nader kennen.

lunch plek

diner plaats

Om 19 uur gebruiken we de warme maaltijd in restaurant Lo Stregone, bestaand uit witte en rode wijn, spaghetti-tomatensaus, brood, gemengde salade, gebakken aardappeltjes, gegrild vlees en ijs.

Voor ons Nederlanders blijft de hoeveelheid spaghetti als voorgerecht wennen daar we de neiging hebben dit als hoofdgerecht naar binnen te werken en dit is  jammer voor wat er nog volgt.

Het bord half leeg eten wordt door de Italiaan niet als een afwijzing van de aangeboden spijs ervaren.

Wel vinden zij het belachelijk dat Nederlanders spaghetti niet uitsluitend met de vork eten. Dit is dan ook merkbaar want bestek moet aangerukt worden.

Op elkaar wachten in een groot gezelschap totdat iedereen heeft is niet de gewoonte, immers dan is het eten van de eerste tafel koud.

In Allerhande van Albert Heijn las ik in het januari nummer 2009 geschreven door de directeur en Italiaan van Hilton te Amsterdam het volgende.

De spaghetti wacht niet op de Italiaan, de Italiaan wacht op de spaghetti, men eet hem heet en met mate want het is een voorgerecht.

Het was een smakelijke maaltijd, maar wij hadden beter geen broodje  vooraf  kunnen nemen.

Engelenburcht

Engelenburcht (foto genomen overdag)

Onze avondwandeling voert vanaf ongeveer 20.00 uur naar de Engelenburcht aan de rivier de Tiber.

Van oorsprong was dit gebouw een Mausoleum voor keizer Hadrianes gebouwd rond 130 na Chr.

Het is 21 meter hoog en heeft een diameter van 64 meter.

Vanuit het Vaticaan loopt hier vanaf de 10 e eeuw een gangenstelsel naar toe, die werd gebruikt ter verdediging van de Vatcaanse paleizen.

Deze burcht is zeker het bezoeken waard, maar wij arriveren na sluiting.

brug Tiber bij avond

brug Sant Angelo bij avond

We lopen over de Ponte Sant Angelo, een brug  waarvan nog twee bogen d.d. uit de 2e eeuw en de rest uit de 19 e eeuw.

De balustrades van de brug worden gesierd door tien engelen die elk een symbool van de kruisiging vast houden. In het donker zie ik niet wie.

kapot geslagen boot

kapot geslagen boot (genomen ovedag)

Links en rechts  liggen kapot geslagen bootjes aan wal. Vorige week stond na hevige regenval de Tiber zo hoog dat boten tegen de bovenkant van de brug sloegen.

Het water heeft nu weer zijn normale loop.

Wij vervolgen onze tocht door kleine binnenstraatjes om vervolgens weer via de brug naar ons hotel af te reizen.

Omstreek 22.00 uur arriveren we moe maar met vele indrukken in ons hotel.

De stappenteller geeft aan dat we 5.13 km gelopen hebben in 1.47 uur en 7.999 stappen hebben verzet.

Nog even alle indrukken  in vogelvlucht beschrijven achter op de prijslijst  van het hotel.

Uitgeblust na een nachtelijk opstaan om 0.5.00 uur 21 december, een vliegreis inclusief bagage afhandeling van 3 uur en alle indrukken van vandaag val ik naast Marijke om 23.00 uur als een blok in slaap.

Morgen om 7 uur is het weer dag.

DINSDAG 23 DECEMBER.

Ondanks de Italiaanse keuken en zijn koffie een van de lekkerste ter wereld is kan ik dit over het ontbijt in ons hotel niet schrijven.

De koffie komt lauw uit een automaat en smaakt naar een zwak aftreksel.

Mark heeft het echter beter geregeld, er staat n.l. ook een kannetje versgezette koffie en die smaakt beter, mits niet afgekoeld.

Duidelijk is dat Italianen niet gewend zijn uitvoerig te ontbijten. Aan verschillende zoete broodjes is geen gebrek als je van zoet houdt.

Eenvoudige harde witte bolletjes zijn wel voorhanden.

Het hartig beleg bestaat elke dag uit dezelfde boterhammenworst en een plak flauwe kaas. Daarnaast is er roerei en zuivel voorhanden.

Fruit en tomaten ontbreken in het land van de zon.

rome-reis-22-27-12-2008-370Vreemd, Italie heeft zoveel soorten hartige vleeswaren als Parma ham, heerlijk gekruide gekookte hammen, pittige salamie worsten en carpatsio, waarschijnlijk worden die meer gebruikt voor antipasta of door de mensen thuis.

Krasreizen mag hier wel eens kritisch naar kijken.

Deze ochtend gaat onze tocht naar het oude Rome met de rotsen van Palatijn,  Het Colosseum, Het Forum Romanum en Het Forum Trajanus.

We maken vanaf nu drie dagen gebruik van onze Romapas a €20. Een voordelige combinatie van reizen en museumbezoeken.

65 plussers hebben andere voorrechten.

Onze Nederlandse stadsgids Marley is vandaag ingehuurd.

Zij woont al vele jaren met haar gezin vlak achter het Vaticaan en heeft veel contacten.

Bij het uitstappen van de stadsbus en een kennismaking met Marley begint onze tocht  in een stralende zon.

Links liggen kleine groene heuvels bedekt met pijnbomen met daarachter ” het moderne Rome” .

Na de trappen rechts afgedaald te zijn steken we over via het vroegere Circo Massimo om vervolgens weer naar boven te klimmen.
cederbomen links van de renbaan

pijnbomen links van de renbaan

gras renbaan

gras renbaan

Van deze oude renbaan is behalve de contouren in gras weinig over. Toch bood deze baan tussen de 4e eeuw voor C tot de 6e eeuw  plek aan meer dan 250.000 bezoekers.

Bij mij komt de film Ben Hur uit 1959 als flits naar boven. Ik zie Ben nog in strijd met Messela met die vlijmscherpe ratelende messen tussen zijn wielen en zweepslagen op zijn blote rug.
Palatino

Palatino

Op weg naar Het Colosseum passeren we de heuvel van Palatijn gelegen aan de rand van het Forum.

Hier zijn resten van bewoning gevonden uit de ijzertijd.

Wij gebruiken de toegang van Palatijn voor een sanitaire stop.

Alvorens verder te lopen naar Het Colosseum worden enkele Nederlandse handelsafspraken gemaakt.

Een deel van onze groep zal als individuele tourist met het verborgen zendertje de toegang betreden, een uitdaging.

De interne organisatie van Het Colosseum verhuurt eigen gidsen met zendertjes en externe gidsen zijn aan een maximaal aantal volgelingen gebonden.

Bij de glazen lift in het Colosseum zullen we elkaar weer ontmoeten. De truc slaagt.

Boog van Constantijn

Boog van Constantijn

We passeren de Triomfboog van Constantijn uit 312 na Christus.

Toch d.d. deze boog uit 98-117 gebouwd door keizer Trajanus.

Constantijn heeft deze boog laten aanpassen tot meerdere eer van zijn eigen overwinning. Je hebt baas en bovenbaas.

Na de boog komen we op het plein voor het Colosseum.

Hier heerst het Valkenburggevoel.

Nep-soldaten

Nep-soldaten

Mannen verkleed als romeins soldaat willen samen met jou voor een duur betaalde foto poseren. Geschiedvervalsing, immers gladiatoren vochten binnen het colosseum.

Negermannen die merkzonnebrillen, sierraden, krokedillenleren tassen en mini colosseums in nep ivoor of perspex  willen aansmeren.

Wil je duur een kaartje versturen koop dan een z.g. Mont-Blanc vulpen.

Wij worden gewaarschuwd niet te kopen bij deze wandelende winkeltjes, daar een boette op kan lopen tot € 750 en de winkelier ondertussen het hazepad gekozen heeft in een van de vele vluchtwegen van Het Colosseum.

Colosseum

Colosseum

Met de bouw van Het Colosseum werd begonnen in het jaar 70 na Christus. De voltooing was in het jaar 80.

De hoogste ring reikt tot bijna 50 meter. De langste lengte as meet 188 en de korste 156 meter.
Meer dan 100.000 kubieke meter kalksteen en 300 ton ijzeren ankers houden de stenen blokken bij elkaar.

Het theater kon inclusief de staanplaatsen 70.000 toeschouwers bergen, dit is  10.000 meer dan het Fyenoordstadium.

Doormiddel van een van 160 toegangsopeningen kon het volk getuigen zijn van de gevechten tussen de gladiatoren en de wilde beesten.

Het publiek werd tegen de zon beschermd doormiddel van een doek van textiel dat was bevestigd aan een kroon van 240 palen die waren aangebracht in de bovenste ring. 
Het dak van ArenA te Amsterdam kan wellicht sneller dicht maar men hoefde nooit het gras te vervangen.
ogen tekort

ogen tekort

Lopend door de ringen vraag ik me af hoe de mensen van toen met beperkte technische middelen dit voor elkaar gekregen hebben.

Ongetwijfeld zullen vele van de joodse slaven bij de bouw hiervan het leven gelaten hebben.

een oordop luisterende groep

een oordop luisterende groep

In de 6 eeuw raakte het Collosseum in onbruik. Schijnbaar wilde het volk meer dan brood en spelen.

Met de bouw van het nieuwe Rome en zijn kerken werd het gebouw gebombardeerd tot marmergroeve.

Immers waar kon men zo dichtbij marmer vinden dat bovendien ook al voorbewerkt was.

Gelukkig staat het grootste deel van de buitenwand nog overeind.

Vanaf het Colosseum hebben we een prachtig uitzicht op de resten van de Tempel van Venus en Roma, gebouwd in 135 na Christus.

tempel van Venus en Rome

tempel van Venus en Roma

Lopend langs de tempel vervolgen we onze weg naar het Forum Romanum.

Ondanks we al toegangskaartjes hebben dwingt de Italiaanse bureaucratie ons deze eerst nog te laten afstempelen.

Op deze wijze kun je twee personen aan het werk houden.

Als je de resten van het Forum ziet zou je niet vermoeden dat dit vroeger het kloppend hart was van handel, religie, sociaal verkeer, politiek en rechtspraak binnen Rome.

forum romanum

forum romanum

Gezeten op de eeuwen oude stenen in het zonnetje met een duidelijke uitleg vanuit onze gids komen de restanten een voor een weer tot leven en de verbeelding.

Frans in ons gezelschap zit een tiental meter verder met schetsboekje een deel van het forum te tekenen, terwijl hij toch de uitleg kan volgen.

tempel van Romulus

tempel van Romulus

Het forum (plein) ligt in een dal. Binnen het Comitium kwam het volk samen voor zijn vergaderingen en de  Curia, de Raadzaal van de Senaat.

Verder bevinden zich op het plein werkplaatsen en heiligdommen.

Het oudste heiligdom d.d. uit de 4de eeuw voor Christus is waarschijnlijk het graf van de grondlegger van Rome, Romulus genaamd aan hem is ook een tempel gewijd.

Door het plein liep een Heilige weg die naar boven eindigde bij de tempel van Jupiter Optimus Maximus op het Capiltool.

Op de hellingen van het Capitool werd in de 1 ste eeuw voor Christus het Tabularium gebouwd. Hier zetelde het staatsarchief. In het Monumento A Vittorio Emanuele II gebouw in de 19 eeuw bovenop het archief zetelt het gemeentebestuur van Rome.

Op het wat krikkemikkig oogend balkonnetje wordt iedere wereldleider door de burgemeester uitgenodigd een blik te werpen over het Forum.

Voor de mannen zal een blik over het huis van de Vestaalse maagden vragen oproepen, maar de liefde kan ook tussen gelijk gestemden bedreven worden. Wat niet weet wat niet deert zeg maar.

rome-reis-22-27-12-2008-589Voor ruiterstandbeeld van keizer Marcus Aurelius.

Voor het stadhuis staat het ruiterstandbeeld van keizer Marcus Aurelius. Een verdieping hoger achter hem brandt de eeuwige vlam, dag en nacht bewaakt door soldaten die elkaar om de twee uur aflossen.

Het gebouw wordt in de volksmond suikertaart genoemd, ik kan me het voorstellen door zijn gelaagde opbouw.

Alvorens via de trappen naar boven te gaan passeren we de boog van Titus, gebouwd ter ere van zijn zegetocht op Jeruzalem.
Het voert te ver alle tempels en gebouwen van het forum te beschrijven, immers dan wordt mijn reisverslag een boek.

Bovendien bestaat er uitvoerige literatuur betreffende het Forum.

rome-reis-22-27-12-2008-326De melkgevende De wolvin die volgens de legende melk geeft aan beide weeskinderen Romules en Remus, achter gelaten bij de Tiber brengt ook ons op gedachten om een drankje en hapje te gaan gebruiken.

markthallen

markthallen

Via het Forum Trajanus en de markthallen, Mercatitraiani een der eerste winkelcentra ter wereld  wandelen we naar onze lunchplaats op een buiten terras.

de lunch in het zonnetje

de lunch in het zonnetje

Het broodje tonijn, omelet of kaas vergezeld met een heerlijk glas witte wijn gaat er goed in.

Het is genieten met een gezellige conversatie onder het genot van een sigaartje.

Na de lunch wandelen we langs de 40 meter hoge zuil ter ere van Trajanus in 113  n C opgericht met talloze teksten. De zuil heeft te maken met de verovering van Roemenie.

Bovenop de zuil staat het beeld van Petrus, de keizer werd in 1587 verwijderd.  Overigens is dit met talloze gedenktekens in Rome. Veelal staat er nu een kruis op de top of een heilige.

Zo gaat dat tussen machten, afwachten of Berlusconie zich nog op een top weet te plaatsen, hij is er toe in staat.

Met bus en metro gaan we op weg naar Musei Vaticani met o.a. de Sixtijnse Kapel.

Ons vertrek- en verzamelpunt is bij een pizzeria, waar we vanavond ons diner zullen gebruiken maar geen pizza.

Normaal staan bij het museum uren wachtend rijen mensen om binnen te komen, nu kunnen we gewoon doorlopen.

Zelf voor onze gidsen is het opvallend dat er minder touristen in Rome zijn.

De beveiliging  bij de ingang van het museum is streng en gaat er net aan toe als op een vliegveld.

Het Vaticaansmuseum in een paar uur bekijken kun je vergeten, ook hier heb je weken nodig. Het museum bestaat n.l. uit 54 zalen.

Wij bezoeken een aantal, te weten het Museo Chiaromonti  met zijn vele busten en beelden. rome-reis-22-27-12-2008-0741

Galleria della Carte Geografische met zijn schitterende kaarten in fresco van Italie.rome-reis-22-27-12-2008-0762

Museo Pio-Clementino met een collectie beeldhouwkunst en als hoogte punt de Sixtijnse kapel.rome-reis-22-27-12-2008-0784

Op de binnenplaats voor het museum staat centraal een bronzen wereldbol waaruit de wereld continenten gefreesd zijn. 

Op borden langs de wandelpaden krijg je uitleg over de schilderingen in de Sixtijnse kapel. 

Op het dakterras kun je een blik werpen over een deel van tuinen van het Vaticaan.

laatste oordeel

laatste oordeel

De Sixtijnse kapel is in het verleden gerenoveerd met financiele steun van de Japanse overheid.

Een groot deel van de financiele inkomsten van het museum gaan dan ook tot spijt van het Vaticaan naar Japan. Opvallend is het aantal Japanse bezoekers, al kom ik die ook in andere wereldsteden massaal tegen.

De kapel zelf oogt donker en het is er druk.

De schilderingen kun je het beste zien helemaal achter het hekwerk in het gebouw.

Door de drukte kom ik echter niet gericht tot kijken. Bovendien heb ik vooraf al zoveel gezien dat mijn hoofd begint over te lopen.

Meer oog heb ik voor de schoorsteen waar de rook voor een pausverkiezing uit komt.

Het blijkt echter dat deze niet bestaat en dat bij die gelegenheid een kacheltje in de zijgang gezet wordt met een tijdelijke doorvoerpijp via het raam naar het dak.

Een stukje van mijn Droompaus verhaal zal ik moeten herschrijven.

De toegangsdeur tot de kapel is wel intact, maar de kardinalen logeren niet meer in de sombere kamers nabij de kapel.

Johannes Paulus II heeft een soort Hilton hotel laten bouwen voor zijn gasten. Ook dit zal ik moeten herschrijven.

Na het museum verlaten te hebben breng ik zonder Marijke een bezoek aan de crypte onder de Sint- Pieter. Hier liggen vele pausen begraven.

Tot op heden heb ik de volgende mee gemaakt.

Pius XII, 1939-1958. Van zijn dood en opvolging hield ik in mijn jeugdjaren een heel plakboek bij met krantenknipsels.

Johannes XXIII, 1958-1963, hij is opgegraven en ligt nu in de Sint-Pieter wachtend op heiligverklaring, maar dan moeten er nog wat wonderen geschieden maar de advocaat van de duivel zal tegenspel bieden.

Paulus VI, 1963-1978, bij hem vroeg ik in 1968 dispensatie aan om het klooster te verlaten maar op zijn antwoord heb ik niet gewacht.

graf Johannes-Paulus II

graf Johannes-Paulus II

Johannes Paulus I, 1978 overleden na een 31 dagen slechts 65 jaar oud en de lachende paus genoemd door zijn vriendelijke uitstraling.

Johannes Paulus II, 1978-2005, gestorven in het harnas. Zijn graf is nu een gebedsoord voor vele mensen.

Ook zijn stoffelijke resten is mijn verwachting verhuizen na verloop van tijd naar boven.

Het graf van Petrus de eerste paus bevindt zich onder het hoofdaltaar van de Sint-Pieter. Het is een devote kapel voor een visser. Exacte gegevens zijn over hem niet bekend.

De huidige paus Benedictus XVI is zijn 265 opvolger, tegen pausen niet mee gerekend.

graf Petrus

graf Petrus

Heel bijzonder deze dode pausen die mijn latere leven mede vorm gegeven hebben.

Hun afgezanten waren het die via  kardinaal, bisschop, pastoor, kaplaan, prior, diaken en politieken partijen voor een deel richting aan mijn leven gegeven hebben.

Opvallend is dat alleen de laatste groep steeds meer begint te emanciperen.

Maar laten we ons niet vergissen. Tussen ieder titel zit weer een ambtelijke laag die mede macht hebben, dit tot op de dag van vandaag.

Hoe simpel was de oorspronkelijke rangorde tussen Jesus en zijn twaalf volgelingen. Wel was het een mannenwereld.

Tijd voor frisse buitenlucht.

Marijke heeft mijn beurs mee, dus iets drinken zit er niet aan. Bovendien weet ik niet waar zij uithangt.

Samen met Frans en zijn vrouw breng ik de tijd door op de nabij gelegen kerstmarkt. 

In Berlijn hebben ze meer uitstraling is mijn ervaring na een bezoek aan mijn zoon verschillende keren. Dit geldt ook voor Parijs.

Als ik andere groepsgenoten tegen kom weten zij te vertellen waar ik Marijke kan vinden.

Gezeten met Ans vind ik haar op een terras achter koffie en fris. Nippend aan een glas witte wijn vertel ik mijn ervaring over de cryte.

Ans maakt zich zorgen om haar man Peter.

Immers orienteren is niet zijn sterkste kant vindt zij.

Via Nederland belt zij hem mobiel, en ja Peter is in de nabijheid van het eetrestaurant.

Wij besluiten er ook naar toe te gaan om alvast een apporativo te gebruiken.

Het diner bestaat uit kaasspaghetti, brood, kippenbout, courget, obergines, tiramisu en wijn. Een smakelijke maaltijd. 

Als we in ons hotel aankomen hebben we 12.52 km gelopen in 3.34 uur en 15.997 voetstappen verzet. Tijd om de schoenen uit te doen.

Om 23.00 uur ga ik buiten voor het hotel een sigaartje roken, ik ontmoet een ouder Italiaan die het zelfde doet.

We raken in gesprek met handen en voeten.

Hij bezoekt met kerst zijn zoon met schoondochter die nu in Rome wonen.

Pa met mama uit Milaan zijn er evenals Marijke en ik ook voor het eerst.

Lang geleden vertelt de man, was hij voor zijn werk vertegenwoordiger van Heinz tomatenpuree uit Tiel te Holland in Italie.

heinstomaten

heinztomaten

Wij hebben nu Berlitoniepuree vanuit Italie, maar die kan ook van Unilever zijn probeer ik hem duidelijk te maken.

De man begint wild te schreeuwen en te gebaren en roept no, no, no. 

Een keer no was ook genoeg geweest, maar een les voor ons Nederlanders is, zwak twee derde van de overdrijving van Italianen af.

Voor mij als Zuid-Limburger geldt dit voor een derde.

Berlusconi, no, gaat hij verder. Dit is een waardeloze politicus. Dit laatste beaam ik.

Ik geef hem nog een vuurtje aan zijn uitgebluste sigaar en denk waar tomatenpuree niet toe kan leiden, het lijkt wel de toren van Babilon.

WOENSDAG 24 DECEMBER.

Reizen met openbaar vervoer zorgt er voor dat 24 individuen afwisselend zittend of staand met elkaar in gesprek raken.

Dit in tegenstelling met een georganiseerde busreis waar een ieder al snel een vaste plek inneemt.

Het vele lopen is echter niet voor iedereen even gemakkelijk.

We wandelen langs talrijke winkels met religieuze kledij als kazuifels, nonnenkleding in somber grijs en kerkatributen als kelken en monstranzen.

De PC-Hoofdstraat van het Vaticaan

De PC-Hoofdstraat van het Vaticaan

Zover ik me kan herinneren werden die kazuifels vroeger in Nederland uitsluitend door “slotnonnen” vervaardigd,waaronder de tweede orde zusters Karmelietessen.

Rangorde heeft altijd in de katholieke kerk bestaan.

Dit gold ook  in mijn periode binnen het klooster. Onze kloosterorde kende een 1ste, 2 de, en 3 de gemeenschap.

Kloosterorde 1 alleen bestaand uit mannen, had een prior, (de eerste) sub-prior,(de tweede), magister(leermeester), econoom, (penningmeester), paters, ( kloosterlingen die priester waren), fraters,( in opleiding tot priester),en broeders, (het huishoudelijk, kook, tuin en bedelpersoneel).

Tijdens het eerste jaar was een broeder in opleiding postulant, en daarna een jaar novice.

Fraters werden gelijk novice en waren met een jaar klaar.

Kloosterorde 2 uitsluitend bestaand uit maagden, waren in levenslange afsluiting Karmelitessen.

In rangorde een kopie van klooster orde 1 met enkele verschillen.

Er waren studie-bidnonnen en werknonnen.

Er bestond ook nog een 3-orde.

Het z.g. voetvolk leken genaamd. Die mochten wel of niet gehuwd zijn maar werden angstvallig buiten beide kloostergemeenschappen gehouden.

Overleg met die doelgroep, mocht alleen buiten het slot van het klooster met gevaar op excommunicatie uit de RK-kerk door de paus als leken over de deurdrempel kwamen.

Dit gold ook voor ons als novicen, als wij de was brachten naar het nonnenklooster.

De rieten wasmand schoven we  dan voorzichtig over de drempel, terwijl tog aan die andere kant een jeugdig lachend ingekapseld zonnetje ons deed toelachen.

Venus en Mars lagen en liggen nu nog  door toedoen van het Vaticaan mijlen ver uit elkaar. Zij beseffen nog steeds niet dat het voor ons leken ook zoeken is.

santa Maria sopra minerva

santa Maria sopra minerva

Achter het Pantheon bezoeken we de kerk Santa Maria sopra Minerva, gebouwd tussen 1280-1379, de enige gotische kerk in Rome.

Hier ligt de heilige Catharina van Siena begraven.

Catharina was niet zo maar een vrouw. Zij was feministe.

Geboren uit een gezin van 25 kinderen, een compleet kinderdagverblijf, op 25 maart 1347 en dochter van een wolverver uit Siena te Toscane.

Al op jonge leeftijd (16 ) , tot spot van haar moeder, was zij actief  in het verzamelen van voedsel en kleding voor de armen. Zij bezocht gevangenen en lijders aan een besmettelijke ziekten.

Ook politiek was zij geemancipeerd.

In 1376 wist zij het als “Italiaanse mama” voor elkaar te krijgen dat paus Gregorius XI weer vanuit Avignon te Frankrijk naar Rome terug keerde.

Wel ontstond hierdoor het schisma in de katholieke kerk, immers een deel van de kardinalen bleef getrouw aan de tegen paus te Avignon.

Op 29 april 1380 overleed zij te Rome, slechts 43 jaar oud.

Haar lichaam ligt ten dele in de kerk in een schrijn.

Haar hoofd ligt een aantal honderd kilometers verder in de San Dominica kerk te Siena.

Je zou maar heilig zijn, ik vraag me af,  kom je dan vanaf twee windstreken met twee win- kansen in de hemel?

 

het ultime kerstgevoel

het ultime kerstgevoel

De zon begint voorzichtig door te breken op het sfeervolle plein.

De tempel en tegenwoordig R.K kerk werd gebouwd in opdracht van Marcus Vipsanius Agrippa tussen 25 en 27 voor Christus ter ere aan alle goden van de Olympus.
De tempel werd door een brand in 80 volledig is as gelegd en herbouwd tussen 118 en 125 na Christus.

Bij het binnen treden van de tempel wordt  een van onze groepsgenoten door een zwerver vervelend lastig gevallen.

De man, waarschijnlijk denkend dat er ongevraagd een foto van hem gemaakt is wil waarschijnlijk geld zien.

Negeren werkt echter het beste en met veel Italiaanse bombarie druipt hij af. Twee derde er af halen schreef ik al.

De tempel bestaat uit een ruimte met cilindrische wanden waarvan de koepelvlakken uitgehold zijn voor gewichtsbesparing.

Toch heeft de koepel aan de voet een dikte van 6 meter tot 1 m aan de top.

koepel Panthion

koepel Panthion

De koepel heeft een omvang van negen meter. De diameter van de ruimte zelf is 43.3 meter.

In het midden heeft de koepel een rond open gat. 

Bij regen valt het water met bakken naar beneden en wordt afgevoerd via putten in de vloer.

Het schijnt een fasinerend gezicht te zijn, maar ik kies voor het zonnige weer van vandaag.

In de kerk ligt de eerste koning van het verenigd Italie begraven, maar er liggen meer bekenden maar vraag me niet wie?

Op het plein nemen we drie kwartier pause. 

Wie wil kan met paard en wagen een rondrit door Rome maken.

Het is gezellig toeven rondom het plein en de fontein, bovendien smaakt de capuccino aan de bar heerlijk.

Lopend door straatjes komen we bij de kerk van Ignazius van Loyala. Deze kerk d.d. uit 1626-1650.

ignatius1

In de warme hemelschildering (1691) in het schip vervaardigd door Andrea Pozzo, wil ik graag vertoeven als die bestaat.

Er lijkt een koepel boven het hoofdaltaar te staan met een centraal lichtkoepeltje, maar naar mate je door loopt blijkt dit niet te kloppen. 

De koepel wordt steeds vlakker en het lichtkoepeltje schuift net als zon en maan met je mee.

Dit geldt ook voor de z.g.  recht-ondersteunende pilaren.

Kijkend onder een bepaalde hoek liggen ze gewoon plat. Een beetje het Efteling gevoel, maar wel knap geschilderd. Het bedrog zit in ons bewegen, immers de schilderingen blijven op hun plaats.

Deze schilderstechniek noemt men trompe l’ oei.

De van afkomst Spaanse Ignasius was in zijn jeugd geen brave jongen.

In de oorlog nabij Palermo in 1521 kwam hij door een kanonkogel tussen zijn benen tot inkeer.

Hoe hij het overleefd heeft vind ik een wonder. Maar ik neem aan dat dit niet voor zijn edele delen is opgegaan.

Na zijn inkeer heeft hij de Jezuietenkloosterorde opgericht.

Kuisheid was immers door de kanonskogels al gegarandeerd. 

Met gelofte van gehoorzaamheid zal hij ook niet veel moeite gehad hebben gezien zijn ervaringen, immers hij had zijn lesje geleerd.

Blijft over de gelofte van armoede. Volgens mij had hij daar het meest moeite mee.

Zijn kloosterorde groeide uit tot de meest electurale gemeenschap onder de kloosterorde, en zo als bekend, hoogleraren betaal je.

Met de bus gaan we op weg naar de Basilica di santa Maria Maggiore.

santamariamaggiore_front1

Deze kerk met lange rijen zuilen en het met goud versierde plafond, de Sixtuskapel uit 1585 en de Pauluskapel uit 1611 bevatten kunstwerken onder wie Marderno.

In de Pauluskapel wordt een mis opgedragen zodat uitvoerig bekijken niet mogelijk is.

Nonnen en priesters zijn druk doende met de  laatste schikking van kerststerren voor de kerstviering vannacht.

Het roept herinneringen op vanuit mijn kinderjaren bij de voorbereiding van de eerste communie. Hier ga je terug in de tijd.

Gids Marley komt nog even gezeten in een kerkbank met me buurten. Zij is benieuwd in welke Karmelietenkloosters ik mijn vijf jaar heb doorgebracht.

Dit was Merkelbeek bij Brunssem, Boxmeer, een beetje Nijmegen en Zenderen nabij Almelo.

Al lopend door de kerk bewonderen we de  prachtige mozaiekpanelen uit de 5e-eeuw uit het Oude Testament. Jammer is de beperkte verlichting.

In de apsis zit een mooi Mariamozaiek d.d. 1295.

Een legende vermeld dat deze kerk gebouwd moest worden op een plek waar sneeuw viel. De sneeuw viel op 5 augustus 382.

Deze gebeurtenis wordt op het plein ieder jaar gevierd door kunstsneeuw te spuiten.

Na van Marley afscheid genomen te hebben gaan wij met de bus naar de kerk San Pietro in Vincoli vlakbij het Colosseum.

san_pietro_in_vincoli_051218-01

Op de trappen voor de kerk staat de zoveelste bedelaar. Telkens vraag ik me af, moet ik wel of niets geven? Een keer bezwijk ik.

In de kerk bevindt zich de Mozes van Michelangelo, het is niet druk zodat we het beeld goed kunnen zien.

mozes1

Onder het altaar bevindt zich de schrijn met de kettingen waarmee Petrus vast geketend zou zijn.

Thuis heb ik een hoefijzer liggen in de schuur, als ik dit boven mijn voordeur hang achter glas, met de tekst, dit was van het paard van de heilige Martines.

Wie weet heb ik dan iedere zondag mensen op bezoek tegen betaling van € 2.50 koffie.

Buiten komend weet gids Gerda ons warm te maken tegen een sterk gereduceerde prijs Nederlandse literatuur over Rome te kopen bij een kraampje.

Ik heb geen spijt en maak bij het schrijven van mijn reisverslag er dankbaar gebruik van. En handel blijft handel ook voor een gids.

De lunch gebruiken we tegenover het Colosseum.

In plaats van een broodje met hartig beleg krijgen we er twee. Het is een vergissing maar wij Ollanders laten ons dit graag aanleunen.

Als toegift zing ik samen buiten met het personeel Marina en Arividetci Roma, al zal dit laatste nog even duren.

zetel president Italie

zetel president Italie

Na bus en metro komen we via een wandeling bij het Palazzo Chigi waar de president van Italie zetelt, hij is thuis want de vlag hangt.

Afdalend langs de trappen bereiken we bij de Trevifontein.

Hier kunnen we onze munten over de balk gooien.

geketend

geketend

Aan het hekwerk voor de kerk zijn tallose slotjes geklonken met namen van verliefden er op.

De sleuteltjes gooit men weg, een vorm van eeuwig durend verbond zeg maar.

Nu maar hopen dat het niet over gaat.

daar gaat onze € 0.40

daar gaat onze € 0.40

Marijke en ik gooien vereeuwigd door een foto 0.20  eurocent over onze rug in de fontein, immers de vele kerken van Rome moeten wel ergens in het midden blijven.

Wij zijn er van overtuigd dat terug keren over een aantal jaren noodzaak  is willen we alles zien.

De Trevifontein werd in 1762 ontworpen door Nicolo Salvi en beeldt Neptunus uit die geflankeerd wordt door twee paarden. Achter de fontein staat het Palazzo Poli in alle rust.

Aan de grote mensenmassa te zien en het gooien, komt iedereen naar Rome terug.

Het geld wordt maandelijks doormiddel van een waterzuiger verwijderd uit de fontein en verdeeld onder goede doelen.

Dit geeft ons te denken met € 0.40. Toch maar biechten.

Tot 16.00 uur kan een ieder zijn gang gaan.

Wij besluiten na een wandeling op een terrasje mensen te gaan kijken, immers daar is geen gebrek aan.

Voor we verder gaan bezoek ik de kerk achter het hekwerk.

Spaanse trappen

Spaanse trappen

Vanuit de Trevifontein gaan we te voet op weg naar de Spaanse trappen.

In tegenstelling tot de zomermaanden staan nu geen azaleas op de trappen maar rode kerststerren. We besluiten alle treden tot aan de kerk te nemen.

Terwijl Marijke van het panorama geniet, bezichtig ik nog vluchtig de kerk.

De zon gaat slapen

De zon gaat slapen

Boven hebben we een prachtig uitzicht over Rome verdwijnend in de nevel van een rode avond zon.

Mijmerend vraag ik me af  of de ouders van het kind dat we vannacht weer gedenken in zijn kribbe deze luxe hadden kunnen waarderen?

Misschien hadden zij toen in het voorjaar gehoopt op een jonge pakezel, die de last kon dragen.

Maar de meest primaire behoefte om te bevallen was onderdak. De afloop kennen we, het werd een schapenstal.

Lopend en nog een terrasje passeren we enkele peperdure winkelstraten om terug te keren bij ons verzamelpunt.

Voor we in de nabijheid van ons hotel door een miezerende regen aan het door Krasreizen georganiseerde Kerstdiner beginnen -niet te verwarren met de maaltijden georganiseerd door onze Gerda- hebben we  1uur om te rusten en ons in gala te kleden.

Romantisch geef ik Marijke alvorens ze even gaat slapen het Kerst – en verjaardagscadeau voor 28 december.

Samen zullen we  op woensdag 15 april 2009 in Maastricht de musical Joseph gaan bekijken aan  het Vrijthof met hotel overnachting.

Ik geef toe, het is een verjaadagscadeau voor twee, maar alleen kijken voelt toch eenzaam.

Marijke valt dromend aan de Nijl in haar mandje in slaap om na drie kwartier aprupt wakker geschudt te worden door haar Farao.

Alvorens naar het restaurant te gaan stort een ieder weer € 100 in de pot.

Zowel de aankleding van de eetgelegenheid als de kwaliteit van het eten vind ik ver onder de maat. Als amateurkok weet ik wel beter.

Er staat geen enkel kerststukje met kaars op tafel, sfeermuziek ontbreekt en de t.v. met sport staat aan. Gelukkig gaat die later uit.

Kras, dit is niet slim en antireclame voor jullie.

Jullie weten toch dat wij Hollanders van kneuterigheid houden en zeker met het gemis van onze dierbaren deze dagen.

In Italie is het de gewoonte op Kerstavond een vismenu te gebruiken.

Dit is ons menu met uitzondering van dieet gebruikers. De volgende keer neem ik ook een dieet.

Pasta met zalmsaus, brood, een kwart gebakken visfiletje gegarneerd met enkele aardappelschijfjes in saus, salade en appel/grapefruit na.

italiaanse-mama1

Naast ons zit een Italiaanse mama die de rok aan heeft.

Papa is volgeling. Alvorens mama haar tafel naast ons gevonden heeft is zij al drie keer verhuist.

Dit geldt ook voor de bestelling van het menu en het tempo waarin papa hoort te eten.

Als zij de zaak verlaten geeft papa ons mannen een knipoog.

Dit laatste is alles zeggend, hij kent mama al jaren maar gaat door de week zijn eigen gang.

Als wij na afloop nog koffie willen gebruiken en deze weer terug sturen wegens te koud wordt dit door de ober  niet gewaardeerd ondanks de prijs van € 3 p.p.

rome-reis-22-27-12-2008-234In In het hotel aangekomen verbouwen we de ingang tot een gezellig zitje.

Al borrelend  wordt het een bewogen maar gezellige kerstavond in een ontspannen sfeer tot 0.15 uur.

Op mijn hotelkamer volg ik de nachtmis in de Sint- Pieter tot 01.30 uur.

Als de paus de kerk verlaat, komt een persoon vanuit de zijbanken op hem af.

Ik zie de paus verbaast kijken, maar het gaat zo snel door de bewaking en de wegdraaiende t.v. camera dat het  niet te zien is.

Gaat het om een aanraking of om een verkeerde bedoeling?

In de pers wordt de dagen hierna niets vermeld.

Kijkend vanuit mijn balkonraam zie ik aan de overkant een Italiaanse mama druk in de weer met potten en pannen in de keuken, gezien het tijdstip 0.2.00 uur waarschijnlijk aan het opruimen.

Vandaag  gelukkig uitslapen tot 8.15 uur en voor iedereen een zalige kerstnachrust.

Nog even schrijven dat we vandaag 10.63 km gelopen hebben in 3.34 uur en 15.997 voetstappen hebben verzet.

DONDERDAG 25 DECEMBER

kerstcake

kerstcake

Bij het ontbijt is vandaag de traditionele zoete, droge Italiaanse kersrtcake panettone met gedroogde zuid-vruchtjes.

Om 10 uur vertrekken we onder een bewolkte hemel met de bus naar het Vaticaan.

De vervolg bus nabij het CS is overvol zodat de groep noodgedwongen in twee gedeeltes moet reizen. We staan als haring in een tonnetje.

Naar buiten kijkend wil ik graag ruilen met een van de talloze scheurende scootertjes op straat zonder als maar te hoeven voelen op mijn beurs nog in mijn broekzak zit.

Bij de kerstboom aangekomen- ons verzamelpunt- wacht ik op Marijke die in bus twee zit.

kerststal Pietersplein

kerststal Pietersplein

Daar dit vrij lang duurt ga ik de kerststal op het plein bewonderen.

Marijke die ondertussen ook aangekomen is doet dit ook, met als gevolg dat we  niets vermoedend achter elkaar aanlopen.

Ik besluit naar de voorkant van de basiliek te lopen.

Gezeten op een stoel nabij de balkon tv. camera probeer ik Marijke te bellen er zijn immers nog stoelen vrij.

rome-reis-22-27-12-2008-5061Voor Voor mij zitten Irene, Mark en Ton van onze groep.

Helaas lukt het Marijke niet door de drukte heen te komen.

Naast mij zit een Canadees echtpaar.

Zijn zijn voor de vijfde keer in Rome en de man vertelt dat de wachttijden bij musea’s nog nooit zo kort geweest zijn.

Dit is het voordeel van een kredietcrisis zegt hij.

een verrekijker was wenselijk geweest

een verrekijker was wenselijk geweest

Alvorens de paus om exact 12.00 uur op het balkon verschijnt, marcheren vooraf  de Zwitserse garde en een onderdeel van de Italiaanse krijgsmacht het plein op.

Zwitsers garde

Zwitsers garde

Deze laatste met hun geweren roepen niet echt het gevoel bij me op van een vrede brenger.

Om 12.00 uur barst het gejuig en handgeklap los.

Ergens in de verte zie ik een kleine man in rood-wit pels, een combinatie van sinterklaas en kerstman op het balkon verschijnen.

Gelukkig staan er grote t.v. schermen op het plein zodat je zeker weet dat je met de paus te maken hebt.

Het geluid uit de talloze luidsprekers neemt de laatste twijfel weg.

Zijn Kersttoespraak in het Italiaans duurt ruim 20 min. Nadien volgt het zalig kerstfeest toewensen in vele talen.

Duizenden mensen

Duizenden mensen

Telkens hoor en zie  je ergens op het plein gejuig, handengeklap, lachende- en huilende mensen, spandoeken  en vlaggengewapper als het land van herkomst genoemd wordt.

Zo ook wij vier Nederlanders, als de paus ons een zalig kerstfeest wenst.

Even houd ik het niet droog, terwijl ik toch  bepaalde visies over de pil, geaardheid van personen en arbortus onder bepaalde omstandigheden het totaal niet met hem eens ben.

Daarom heb ik de R.K  na Johannes XXIII vaarwel gezegd.

Marijke  zou nu graag naast me gezeten hebben net als bij het Nederlandse t.v. programma Spoorloos.

Immers ook dan houd ik het niet droog. Helaas is zij  nu spoorloos.

Nederland is matig vertegenwoordigd aan het handengeklap te horen. Aan ons vieren heeft het niet gelegen.

Als de paus na drie kwartier de zegen Urbi et Orbi over de hele aardbol uitspreekt, het publiek in juigen uitbarst en hij ons groet, barsten de klokken van de Sint-Pieter los.

Kippenvel krijg ik er van, ik begrijp nu het verband tussen kippen, paaseieren en vruchtbaarheid.

rome-reis-22-27-12-2008-494We gebruiken onze lunch in de eetgelegenheid van de eerste dag.

rome-reis-22-27-12-2008-279De smaak is voortreffelijk.

Raviolie gevuld met spinazie, een heerlijke antipasta van verschillende vleeswaren, brood, wijn en koffie na, het is een luchtig kerstdiner.

rome-reis-22-27-12-2008-1073

Na de lunch wandelen we via kleine straatjes naar de kerk De Santa Maria dell Anima,waar de enige Nederlandse paus

adrianusvigraf2

Adrianes de VI begraven ligt.

Zijn graftombe zweeft rechts bij het hoofdaltaar hoog aan een muur en aan de ondersteuning door zijn hand van de tiara te zien heeft hij er schoon genoeg van.

Op 2 maart 2009 is het 550 jaar geleden dat Adriaan Boeyens werd geboren te Utrecht.

Een beetje Roodkapje

Een beetje Roodkapje

Gedurende zijn kort durend pontivicaat ( 31 augustus 1522- 14 september 1523) verzamelde hij in de regio, Mierlo-Geldrop – Heeze en Leende waar wij wonen zijn staffunctionarissen bij elkaar.

Petrus Verbeeck (1509) uit Geldrop was kamerheer van de paus, de belangrijkste functie. Zijn naam werd tijdens het potivicaat omgedoopt in Petrus de Roma.

Dirk Hezius, geboren( 1490) in het gehucht Strabrecht, thans bekend als Strabrechtseheide  tussen Mierlo – Geldrop en Heeze was een vertrouwling van Adrianes. Hij werd zijn secretaris en verhuisde mee vanuit Spanje.

Willem van Enckenvoirt ( 1464)uit Mierlo was een geslepen persoon. Hij wist veel persoonlijke rijkdommen over de ruggen van gelovigen te verzamelen.

Nicolaas van der Poorten ( 1480) uit Eindhoven was deken van de nog bestaande Catharinakerk, aan het pauselijkhof was hij hofdignitaris.

Adriaan was dan wel geboren in Utrecht, zijn studie deed hij in Leuven, thans Belgie.

De paus was wars van luxe en kunst, dit tot groot ongenoegen van de dekadent levende Italiaanse kardinalen. Zijn conclaaf  duurde ongekend lang.

Na elf stemrondes werd deze buitenlander gekozen, omdat de Italiaanse kardinalen onderling elkaar de tiara niet gunden. Bovendien raakte het voedsel op in de kapel.

Vanuit Spanje arriveert Adrianes gezeten op een ezel in Rome. In Spanje was hij regent en kardinaal. Ongetwijfeld heeft hij tijdens zijn tocht veel kunnen nadenken over de hobbels die hij moet gaan nemen.

Het zijn er waarschijnlijklijk teveel geweest. Tussen willen en kunnen zit soms onmacht.

Belust op sensatie bezoeken we  ook de trouwkapel van prinses Irene met Hugo de Bourbon Parma. Deze afloop kennen we.

een bonte kerstmarkt, maar gezellig

een bonte kerstmarkt, maar gezellig

Op het plein Piazza Navona heerst een gezellige drukte en er is een bonte kerstmarkt.

Hier kun je net als bij Albert Heijn met smurfen een eigen kerststal samenstellen daar alle figuranten individueel te koop zijn.

stel zelf je kerstgroep samen

stel zelf je kerstgroep samen

Er is volop straattheator. Levende stilstaande beelden die ontdooien na een geldgift.

samenspel

samenspel

Een man met een krachtige mimiek in zijn gezicht laat gecombineerd  al spelend dansend met zijn vingerpoppetjes zien via verschillende acts wat straattheater is.

Puur genieten.

We hebben een half uur om het plein te verkennen.

In 85 na Chr. liet keizer Domitianus hier een stadion bouwen.

Het was 275 meter lang en 106 meter breed en bood plaats aan ongeveer 30.000 toeschouwers.

Het stadion werd uitsluitend gebruikt voor atletiekwedstrijden. Omstreeks de 5 e eeuw werd het stadion afgebroken omdat men bouwmateriaal elders nodig had.

Op het plein dat nog steeds de zelfde afmetingen heeft staan drie monumentale fonteinen.

rome-reis-22-27-12-2008-1201

De blikvanger is die van architect Berini de fontein van de rivieren uit 1656.

De fontein van de Moor is ook van zijn hand.

De Neptunusfontein d.d. uit 19e eeuw.

Om het plein liggen vele bars en terrasjes en het is een ontmoetings plek voor marktlui, kunstenaars en toeristen waaronder wij.

De avondwandeling voert langs talrijke pleintjes met kooplieden naar Piazza Farnese.

In het paleis gebouwd in de jaren 1530  waaronder Michelangelo en bestemd voor paus  Paulus III, is de Franse ambassade gevestigd.

De plafondschilderingen van Caracci op de eerste verdieping zijn verlicht.

Het plein straalt in tegenstelling tot de toegangsstraatjes rust uit behalve een forse dode rat die me doet schrikken.

Italie zou dit gebouw graag weer in eigen beheer krijgen van de Fransen, maar er zijn verdragen.

rome-reis-22-27-12-2008-1252

Op het plein staan links en rechts  twee enorme badkuipen met een fontein er boven, deze komen uit de Thermen van Caracalla en d.d. uit 94-95 na Christus.

We doen de kerk Santa Maria in Trastevera aan genoemd naar het gelijknamige plein.

Deze kerk is de oudste Maria kerk van Rome  uit de 3e en 4e eeuw. Bijzonder zijn de mozaieken op de voorgevel.
alles heeft zijn smaak op deze leeftijd

alles heeft zijn smaak op deze leeftijd

Ook de cosmatenvloer is het bezichtigen waard al waarderen sommigen onder ons terecht een Itailaans ijs.

Via de oudste brug van Rome, de Ponte Fabrico uit 62 v C en het links gelegen Tibereiland komen we in de Joodse wijk.

onte-fabrico

ponte-fabrico

Joden woonden er al in de eerste v C. Het is een van de oudste joodse gemeenschappen in Europa.

Het tempelcomplex uit de 1e eeuw v.C genoemd naar Octavia, de zus van keizer Augustus, herbergt boven wooncomplexen. Er branden immers lichten boven.

Duidelijk kun je zien dat het nieuwe Rome op de resten van het oude Rome zijn gebouwd.

Om 19.30 uur gebruiken we in de accommodatie van gisteren ons tweede Krasdiner bestaande uit antipasta, friet, erwtjes, plakjes rollade en kerstcake na.

Ook vanavond regent het.

Het eten smaakt vandaag goed, maar wij Hollanders zijn met friet al snel tevreden. De wijn is voor eigen rekening a € 16 p.p.

De bar in ons hotel is bij binnenkomst al gesloten, waarschijnlijk wil men geen herhaling van gisteravond, maar het kan ook met kerst te maken hebben.

Zakelijk gezien vind ik het niet slim.

Vandaag hebben we 10.84 km gelopen in 3 .15 uur en 16.258 stappen verzet.

Ik ga schrijven.

VRIJDAG 26 DECEMBER

catacomden3

Met metro en bus gaan we  onder mieserig weer ( deze mooi weer foto heb ik geleend)via de Via Appia antica naar de catacomben van San Callisto.

Callixtus was een diaken, hij werd begin 3e eeuw door paus Zefirinus aangesteld als beheerder. Later werd hij paus.

Callixtus stierf in 222 de marteldood onder het bewind van keizer Alexander Zeverus.

Toen het christendom nog een minderheidsreligie was, mochten zij de doden niet binnen de stad begraven.

Het gangenstelsel is ongeveer 20 km lang en bestaat uit vier verdiepingen. Ongeveer 1 km is te bezichtigen.

sancallisto_0093

In de gangen zijn nissen uitgehakt, waarin de in mijn ogen kleine doden werden begraven, terwijl ik toch ook niet een van de grootste ben.

 Doormiddel van een steen werd het graf gesloten.

De twee belangrijkste ruimtes van de catacomben zijn de Cryte van de pausen en van de Heilige Caecilia.

In deze laatste ruimte bevinden zich muurschilderingen uit de vijfde tot de negende eeuw. Jammer dat ze zo beschadigd zijn.

Wachtend op de bus die maar niet wil komen, vertelt Gerda ons dat zij bericht van Krasreizen heeft ontvangen.

Onze geplande thuisvlucht van morgenochtend gaat niet door.We vertrekken morgenavond 21.00 uur.

Het is even schakelen, maar we hebben een extra dag.

Voorgesteld wordt tegen extra betaling van € 19.50 p.p naar Ostia Antica te gaan een opgegraven havenstad uit de 4 e eeuw v.C . liggend buiten Rome aan de toenmalige monding van de Tiber.

Wie anders wil kan zijn eigen plan trekken. Wij denken er over na.

Als de bus  arriveert gaan we op pad naar de Piramide Cestia. Hobbelend over de Via Appia passeren we een zuil, de eerste mijlpaal in de geschiedenis.

mijlpaal-via-appia2

Marijke is mijn tweede, maar die is mobiel.

peramide Cestia

piramide Cestia

Bij de piramide gebruiken we een kop koffie en het weer klaart op.

De piramide 27 meter hoog is vergeleken met die van Egypte een klein bouwwerkje niet dat ik daar geweest ben, maar door te lezen kom je ergens achter.

De piramide  is gebouwd in de 1e eeuw en is het grafmonument van Caius Cestius.

Onze volgende bus gaat naar Basilica di San Paolo Fuori le mura. 

rome-reis-22-27-12-2008-1301

De oorspronkelijke kerk werd gebouwd omstreeks 400 op de plek waar Paulus omstreek 67 stierf. We wandelen weer droog.

De kerk werd verwoest door een brand in 1823.

De huidige basiliek d.d. van 1874. Ook deze basiliek heeft een bronzen deur.

kloosterhof

kloosterhof

De kloostergang uit 1205 met zijn mozaieken versierde zuilen bleef gespaard. De gangen en de ruimtes rondom zijn ingericht als museum.

In de kerk zijn alle pausen in mozaiek portret afgebeeld.  Het portret van

benedictus

benedictus

Benedictus XVI is verlicht. Naast hem zijn  de directe voorgangers afgebeeld.

Het Vaticaan beschikt over een eigen mozaiek atelier en vervaardigt  werken op bestelling. Het is een bloeiend bedrijf.

Na een bezoek aan de souvenierswinkel, annex vaticaan postkantoor met nonnen als postambtenaar arriveer ik bij mijn wachtende reisgenoten.

Onze lunch bestaat vandaag uit pizza die in een razend tempo per tafel geserveerd wordt.

Voor mij een Margaritha en voor Marijke een met champignons. Samen doorsnijden en ieder proeft twee smaken. Van Marijke was dit achteraf niet nodig geweest gezien de smaak.

san_clemente011

Na de lunch gaat onze reis naar San Clemente, vanmiddag is diaken Kees onze gids, hij is verbonden aan De Friezenkerk.

Deze kerk d.d. uit de 12e eeuw is gebouwd op een kerk uit de 4e eeuw, en die staat weer op een oud Mithras-heiligdom.

sanclemente_mithraic_0092

Het is prachtig om te zien hoe gelaagd de drie bouwerken op elkaar staan.

de tweede kerk

de tweede kerk

Vanuit de San Clemente wandelen we naar de Sint-Jan van Lateranen.

sintjan

Wie wil gaat mee naar binnen maar een bezoek aan het cafe op de hoek is ook verleidelijk, ik maak er een combinatie van.

Tot 1305 zetelde de paus hier. Na zijn vertrek naar Avignon te Frankrijk en nadien in 1377 naar het Vaticaan werd de kerk verwaarloosd en deels verwoest door een brand.

De huidige kathedraal van Rome d.d. uit verschillende bouwperiodes. Het schip d.d. uit 1650 en de gevel uit 1735.

De bronzen toegangsdeuren zijn afkomstig uit de Curia van het Forum. Het mozaiek in de doopkapel d.d. uit de 5e-eeuw.

Het diner gebruiken we in dezelfde locatie nabij het Colosseum.

Een heerlijk krokant broodje met tomaat kaas en olijven, friet, varkensvlees, rucola en fruit na.

Als we in ons hotel aankomen hebben we 9.69 km gelopen in 3.02 uur en 14.802 stappen verzet.

Namens de hele groep wordt Gerda onder het genot van een drankje een financiele attentie aangeboden, haar uitleg was meer dan geweldig.

Het grootste deel van de groep gaat morgen mee naar Ostia.

ZATERDAG 27 DECEMBER

De koffers zijn gepakt als we met bus, metro en trein op weg gaan naar Ostia.

In de nabijheid van het station gebruiken we een kop koffie. Het is een zonnige dag. Vandaag is Kees de diaken weer onze gids.

toegang Ostia Antica

toegang Ostia Antica

Ostia is een van de best bewaard gebleven Romeinse steden uit de 4e-eeuw v.C  in Italie.

rome-reis-22-27-12-2008-181Om de uitgestrekte ruinestad goed te verkennen heb je dagen nodig.

Je krijgt een goed beeld van het leven in een Romeinse werkstad.

rome-reis-22-27-12-2008-1492Dwars door de stad loopt de Decumanus Maximus, de hoofdstraat tussen de Porta Romana en de Porta Marina aan zee.

rome-reis-22-27-12-2008-176Het amfitheater, dat plaats bood aan 2700 toeschouwers lokt mij aan als amateurspeler in het verleden in openluchttheaters om te gaan voordragen.

Graag had ik het gedicht van Joost van der Vondel ter bedde gebracht over de moord op onschuldige kinderen 28 december. 

O Kerstnacht schoner dan de dagen.

Hoe kan Herodes ’t licht verdragen

Dat in uw duisternissen blinkt.

En wordt gevierd en aangebeden.

Zijn hoogmoed luistert naar geen reden.

Hoe schel die in zijn oren klinkt.

enz. enz.

Tijdens de zomermaanden worden hier regelmatig voorstellingen gegeven.

rome-reis-22-27-12-2008-152In de stad zijn vele grond mozaieken, waarop men kan zien is in welk beroep de bevolking werkzaam was of welke handel men bedreef.

rome-reis-22-27-12-2008-159Vermeldens waard zijn ook de centraal gelegen dorpstoiletten naast elkaar, ik kan het niet laten even te gaan zitten ondanks dit niet mag. Ik zie met al lezend met kakelende vrouwen om me heen de Oservatorum Romanum lezen.

even uitrusten en alles in je opnemen

even uitrusten en alles in je opnemen

Ook de romeinse bar en de indeling van een villa met eigen toilet boeit onze groep. Met name een ieder wil zien waar de toenmalige stoelgang op een ijskoude niet opklapbare bril eindigde.

De Mosafabriek in Maastricht heeft dit vast en zeker afgekeken en gedacht, wij doen dit beter.

De lunch gebruiken we in het nabij gelegen zelf bedienings restaurant.

Bij het hotel aangekomen, kopen we nog snel een paar broodjes voor vanavond om vervolgens om 17.15 uur richting vliegveld te vertrekken.

Vandaag hebben we 6.97 km gelopen in 2.25 uur en 11.359 voetstappen verzet.

In het totaal heb ik na schatting 14 kerken bezocht en 15 kerststallen.

Voor onze groep zal dit verschillend zijn.

Onze jongste deelnemer laat mij weten dat hij het gehalte kerkbezoeken erg hoog vond, ik heb ervan genoten maar begrijp zijn beleving.

Graag was ook ik met wie dan ook een avond gaan stappen in een disco of elders. Immers Rome is meer dan god, keizers, pausen, kerken, tempels, en musea’s.

Ook hier kom je net als in iedere hoofdstad het Sodoma en Gomora tegen.

In ieder geval komen wij gekerst thuis en dit voor Marijke als protestant.

Zeker weet ik dat wij tijdens de zomervakantie volgend jaar beperkt kerken zullen bezoeken.

In de bus neemt Gerda via de microfoon afscheid van ons. 

Iedereen een zoen geven is teveel gevraagd vanuit haar vak, immers dan blijf ze het hele jaar bezig.

Zij brengt ons zonder paraplu naar de incheckbalie en neemt al zwaaiend vervolgens weer de trein naar het centrum, maandag wacht weer een nieuwe groep.

Om 21 uur kiezen we het luchtruim om vervolgens om 23 uur in een koud Rotterdam met een uitgevallen verwarming bij de kofferband aan te komen.

Onze groep valt door alle drukte van nog twee binnenkomende vluchten en ook wachtend op hun koffers spontaan uiteen.

Iedereen wil snel naar huis.

Van een aantal personen kunnen we nog afscheid nemen, maar eigenlijk hadden we dit samen voor ons vertrek in het hotel moeten doen.

Weer ontdek ik dat loslaten mij kruim kost.

Een van onze reizigers is de parkeerkaart kwijt en heeft nog iets af te handelen.

Marijke en ik kunnen bij de betaalautomaat buiten niet pinnen. De automaat blijft weigeren.

Uiteindelijk komt er om 24.00 uur een man naar buiten neemt me mee. Marijke is dan al een half uur de auto aan het ontdooien.

Ergens bovenop airport kan ik pinnen.

De man verontschuldigd zich voor het ongemak, schijnt veel meer voor te komen, de magneetkaart raakt van de kook nabij een mobiele telefoon. 

In plaats van € 43 hoef ik maar € 28 te betalen.

Wegrijdend feliciteer ik Marijke met haar 56 ste verjaardag. Vijf minuten later komt een SMS berichtje binnen van Ans en Peter.

Het voelt in deze koude nacht als een warme deken.

Om 02.00 uur zijn we thuis, nu nog proosten en terug denken aan een fijne week met veelal fijne mensen.

In mijn slaap droom ik dat ik in 2009 als Vutter een baan gevonden heb als gids in Rome en Marijke voor de lunch en de wijn zorgt.

Inmiddels heeft Marijke na de Romereis in enkele dagen het boek De Davinci Code gelezen. Het Bernini Mysterie is haar volgende zoektocht.

Rondom mij is het stil.

Als Dolci,( nagerecht) op 18 jarige leeftijd in ornaat.

nog maagdelijk en onbevangen

Jong, geinspireerd door Johannes XXIII, een droom die later een zeepbel werd door zijn opvolgers. Zal Obama als lekenpaus vanaf 2009 nieuwe verlichting weten te brengen? Ik blijf hopen geloven.

Zondag 15 februari 2009

Nawoord:

Mijn reisverslag is na 45 dagen met onderbrekingen afgerond. Opnieuw heb ik zes dagen Rome beetje voor beetje mogen herbeleven. Van harte hoop ik dat dit voor alle reisgenoten zo zal zijn.

Een bijzonder woord van dank aan onze drie voortreffelijke gidsen Gerda, Marley en Kees elk met hun eigen specifieke kennis over het Rome van toen en nu.

Ook  Ans, Peter, Irene en Mark past een woord van dank. Ans en Peter voor het beschikbaar stellen van hun huis en de gastvrijheid en Irene en Mark voor de foto-c.d. en het gebruik mogen maken van foto’s in dit reisverslag.

Op 1 februari 2009 hebben 12 Romegangers elkaar weer sfeervol en gastvrij ontmoet bij Ans en Peter in Waalwijk. Een aantal waren verhinderd maar hadden er graag bij willen zijn.

Toch is voor een belangrijk deel mede  bepalend geweest de sfeer en openheid binnen ons reisgezelschap die Marijke en mij met plezier op deze reis doen terug kijken.

Het ga jullie allen goed.

Marijke en Jo

Advertenties